Nouruz, czyli Nowy Dzień

Nouruz (w zależności od języka brzmi także Nevruz, Navruz, Novruz) to święto obchodzone 21 marca w dniu równonocy wiosennej. Jego nazwa oznacza NOWY DZIEŃ. W Państwach Azji Centralnej jest to bardzo ważne święto. Oczywiście w każdym kraju nieznacznie się od siebie różni, jednak jego trzon pozostaje niezmienny.

Nouruz to święto życia, budzącej się po zimie przyrody. Od czasów starożytnych było to święto obchodzone głównie w osadach rolniczych, gdyż miało ścisły związek ze zbliżającym się okresem zasiewu. Zawsze w tym właśnie okresie odbywają się liczne koncerty, festiwale, wyścigi konne, wyścigi psów, walki kogutów.

W Uzbekistanie podczas obchodów Nouruz nadal serwuje się tradycyjne dla tego święta danie, zwane sumalak. Przygotowuje się go z kiełkującej pszenicy i wody. Obecnie dodaje się także trochę mąki aby przyspieszyć proces zagęszczenia. Dawniej nie dodawano nic więcej, jednak w dzisiejszych czasach zdarza się, że niektórzy przygotowują sumalak także z przyprawami. Najważniejsze w tej potrawie jest jednak jej przygotowanie i obrzędy jakie temu towarzyszą.

Navruz - czajkapodroze.plAby przygotować sumalak potrzebne jest nie tylko doświadczenie ale także cierpliwość. Zanim dojdzie do gotowania przez kilka dni trzeba przygotować pszenicę. Źdźbła, nie większe niż 2,5 cm. należy starannie umyć, rozłożyć na płaskiej powierzchni i przykryć gazą. Tę pracę zwykle wykonują kobiety, odprawiając przy tym modlitwy. Kiedy pszenica wykiełkuje, należy ją zmielić a następnie przemyć wodą. Po trzecim myciu pszenica jest gotowa.
Teraz należy przygotować duże naczynie. Podobnego sagana używa się do gotowania plovu na wesele. Naczynie układa się na ognisku z drewna. Do tego celu używa się drewna z drzewa morwy lub wiśni. Według tradycji tylko te dwa drzewa nadają się do tej świętej ceremonii. Dno naczynia wykłada się 20 kamieniami i orzechami włoskimi aby uniknąć grudek w potrawie. Oczywiście kamienie są później usunięte, ale dopiero w momencie, gdy danie jest gotowe.
Sumalak powinno się gotować na wolnym ogniu co najmniej 12 godzin. Zwykle proces ten zaczyna się wieczorem i przez całą noc pilnuje się wrzącego wywaru. Fakt, że dzieje się to w nocy nadaje całej ceremonii jeszcze bardziej tajemniczy charakter. Podczas gotowania wokół gara siedzą zwykle kobiety, śpiewają i modlą się. Oprócz tego należy zapraszać sąsiadów, rodzinę i przyjaciół aby przyszli „pozdrowić” sumalak. Całą noc przy wtórze pieśni i tańca ludzie odwiedzają się i cieszą się z nadchodzącego święta.
Kiedy nad ranem sumalak jest prawie gotowy, należy odstawić go z ognia „do spania”. Trwa to zwykle około 2 godzin. Następnie przy licznych śpiewach „budzi się” go do życia. Wtedy także odbywają się wizyty sąsiadów, którzy przynoszą chałwę i inne smakołyki. Co ciekawe w niektórych regionach przynosi się wtedy także udekorowane jajka, podobnie jak w chrześcijańskiej tradycji na Wielkanoc.
Po tym jak sumalak został odwiedzony przez rzesze krewnych, teraz może być podany do stołu aby móc napełnić wszystkich energią, zdrowiem i szczęściem. Ma ich wystarczyć na cały nadchodzący rok.

Sheep fight- czajkapodroze.plGłówne obchody Nouruz przypadają na 21 marca, jednak święto trwa przez kolejne 13 dni. Ten czas jest niejako zwiastunem całego nadchodzącego roku. Uzbecy spędzają te dni na odwiedzinach krewnych i znajomych. Ponieważ Nouruz to święto nowego życia, Uzbecy porządkują wtedy swoje domy, przystrajając je kwiatami i gałązkami moreli i brzoskwini. Kupują także nowe ubrania, w których później odwiedzają rodzinę. Zwykle podczas tego okresu kupuje się także sadzonki roślin i drzew owocowych.

Nouruz to Nowy Dzień, więc należy odbudować więzi rodzinne, zapomnieć o sporach i waśniach, odpuścić długi. To czas radości i zgody.

Podczas Nouruz cały Uzbekistan świetuje, warto się więc wybrać w tym okresie na wycieczkę do tego kraju, aby wziąć udział we wszystkich obrzędach. My taki wyjazd już zaplanowaliśmy. Więcej informacji tutaj – http://czajkapodroze.pl/wycieczki/uzbekistan-swieto-nouruz

 

Autor: Joanna Biernacka